We startten met Villa Fonti in 2013. Tien jaar later was het tijd om de villa te verduurzamen. Dat werd grondig aangepakt.

Ruimtekoeling en -verwarming

In de winter wordt de villa nauwelijks gebruikt – en dus niet verwarmd. Voor verwarming in het voor- en najaar werden tijdens de renovatie in 2013 in de wanden en vloeren van de villa nieuwe goed geïsoleerde leidingen gelegd voor warm water, dat wordt rondgepompt tussen de bestaande convectoren in de kamers en de verwarmingsketel. De ketel brandde op huisbrandolie, in afwachting van toekomstige innovaties.
Ondanks de massieve minerale opbouw van de villa ontstond in de zomer behoefte aan koeling. Daar wilden we graag duurzaam invulling aan geven. We kozen voor klimaatbeheersing op basis van een Variable Refrigerant Flow systeem. Met één grote warmtepomp worden alle ruimten voorzien van warmte en koeling. Deze warmtepomp, een City Multi R2 van Mitsubishi, kan zowel 40 kilowatt koelen als 45 kilowatt verwarmen. Iedere kamer heeft haar eigen regeling. De negentien binnen-units zijn aangesloten op leidingen, die hier tien jaar geleden al voor waren aangelegd – evenals de leidingen voor de condensafvoer en de stuurstroomkabel van de units.

Nachtventilatie

Om optimaal gebruik te maken van de mogelijkheden, die het klimaat in de zomer biedt, blijft het verstandig ’s nachts te ventileren en overdag de warmte te weren, een eeuwenoud principe. Tijdens de koele nachten zuigen twee centrale laagfrequente ventilatoren in de ventilatietorens op het dak uit de badkamers en de keukens via buizen de warmte lucht aan. De lucht wordt vervangen door de wat zwaardere koele buitenlucht, die door de ramen van de woon/slaapkamers binnenkomt.

.  

Isolatie

De stenen buitenmuren zijn ruim een halve meter dik. De ramen zijn dus de zwakke plekken in de thermische weerstand van de mediterrane villa. Voor zover dat nog niet is gebeurd, zullen de ramen de komende jaren worden vervangen door ramen met hoog-rendement dubbelglas. Om de warmte in de zomer en de kou in de winter buiten te houden, is de zolder geïsoleerd met een 15 cm dik pak isolatie en kunnen de luiken op de zonkant worden gesloten. Daarvoor zijn de luiken van de ramen gerenoveerd of vervangen.

Warm water

De villa beschikt over 14 douches. Dat vraagt heel wat warm sanitair water. Ook daarvoor werd een centrale warmtepomp geïnstalleerd. Deze warmtepomp, een hoog temperatuur Daikin Altherma, voorziet met zijn 18 kilowatt, twee Pleion BWP boilers van in totaal 1.500 liter warm water. Voor de waterveiligheid wordt het water in de boilers wekelijks direct elektrisch naverwarmd, ook handig als extra zekerheid voor de beschikbaarheid ervan. De geïsoleerde leidingen die in 2013 vanuit deze boilerruimte naar de douches en keukens zijn aangelegd, vervullen ook na de transitie hun taak.

Voedselbereiding

In 2013 werden de keukens in de appartementen voorzien van elektrische fornuizen en ovens. In de grootkeuken beneden werd gekookt op propaangas. Inmiddels wordt ook in de grootkeuken gebruik gemaakt van elektrische inductie kookzones en een elektrische oven.

Verlichting

De binnen- en buitenverlichting werd al in 2013 uitgevoerd met ledlampen. Zelfs de kroonluchters in de hal en de verlichting in het zwembad zijn voorzien van ledlampen. De buitenverlichting wordt met tijd- en schemerschakelingen geregeld.

Duurzame mobiliteit

Naast duurzame energie voor het gebouw is ook duurzaam vervoer van belang. Mooi dat ÖBB sinds 2023 de verbinding tussen verschillende grote steden in Europa en Bologna met nachttreinen bedient (www.nightjet.com). Ook is het mogelijk vanuit Noordwest Europa met hogesnelheidstreinen via Duitsland en Frankrijk Pesaro in één dag te bereiken (zie bereikbaarheid). In combinatie met elektrische huurauto’s biedt dat een duurzame keuze (zie www.lowcarbontravels.nl/pakketten-lemarche). Kom je met een elektrische auto? Dan kun je de accu van je auto opladen bij de villa door middel van een 22 kW laadpaal van Marchiaanse makelij.

Energieopwekking

Al deze voorzieningen vragen om elektriciteit. Daarin voorziet de zon vooral in de maanden waarin we het nodig hebben. De warmte van de zon wordt voor ons door 46 fotovoltaïsche mono-kristallijne full-black zonnepanelen van DMEGC geoogst, ieder met een vermogen van 405 Wattpiek en voorzien van een SolarEdge power optimizer. Jaarlijks wordt hiermee zo’n 20 megawatt elektriciteit DC (gelijkstroom) opgewekt, die door een SolarEdge SE16K driefase omvormer wordt omgezet in AC (wisselspanning).
De plek voor de panelen was nog even zoeken. Villa Fonti is immers een bouwwerk van monumentale waarde. Uiteindelijk bleek het hoge dak de enige optie. Daar werden de panelen netjes ingepast tussen de dakpannen. Tevens werd het dak gerenoveerd en werd het stenen dak onder de pannen voorzien van een laag lichte beton en bitumen.
Om verzekerd te zijn van energie op donkere dagen en om de duurzaame energie op zonnige dagen buiten het seizoen terug te kunnen geven aan het net, moest over een lengte van 600m een 50 mm² grondkabel worden aangebracht om de aansluiting op het elektriciteitsnet te verbeteren.

Zwembad

Het zwembad wordt rechtstreeks verwarmd door de zon. Daarvoor is geen ingewikkelde omzetting van energie nodig. De warmtewisselaar is verwijderd en wordt niet vervangen. Daarvoor zijn geen materialen nodig. Dat is nog eens duurzaam. De oude pomp is vervangen door een energiezuinige pomp, die alleen draait als dat nodig is voor het filteren of het laten stromen van het zwemwater. Het zwembad is voorzien van een nieuwe bekleding en LED verlichting.

.

Net Zero Carbon

Daarmee is Villa Fonti energetisch per saldo een energie neutrale locatie – waar onze gasten optimaal genieten met een uiterst bescheiden impact op het klimaat.

Rinus Vader